موسیقی

استعدادی که قدرخود را ندانست

رضا محجوبی در سال1277 خورشیدی در تهران متولد شد.اووبرادرش مرتضی(استاد پیانو) فرزندان عباسعلی و فخرالسلطان بودند.پدرش با نی و مادرش با نواختن تار وپیانوکمی آشنایی داشتند.چون عباسعلی( ناظردردستگاه شجاع السلطنه) زندگی مرفه وآبرومندی داشت فرزندان خود را برای ادامه تحصیل به مدرسه "سن لویی" و برای فراگیری موسیقی نیز نزد استادان برجسته فن فرستاد.نخستین استاد رضا در ویلن،حسین هنگ آفرین بود وپس ازاو تحت تعلیم ابراهیم آژنگ قرار گرفت.اما چون در فرا گرفتن قواعد علمی موسیقی و نت پشتکار به خرج نداد،آژنگ هم دیگر به او درس نداد.رضا که بیشتر مایل بود موسیقی را از راه گوش بیاموزد به کلاس مشق حسین اسماعیل زاده شتافت و بیشترین استفاده را ازمحضراو برد بطوری که در16سالگی سازش کاملاً شنیدنی شد.برادرش مرتضی می گوید:"او پشتکارعجیبی درکار داشت چنانکه سحر بیدار می شد و دست کم چند ساعت ساز می زد و این پشتکار و علاقه باعث شد تا تبدیل به استادی اهل فن در زمینه موسیقی شود."

رضا محجوبی از سال 1305 تا 1306 خورشیدی به تاسیس نخستین کلاس آزاد تعلیم ویلن همت گماشت که در آن بسیاری از خانمهای اشراف و فرزندان رجال کشور و دیگر جوانان طالب این هنر شرکت می کردند بنحویکه از زیادی شاگرد تمام اوقات او صرف این کار می شد.پس از پایان تدریس و در اوایل شب برخی از رجال چون":جان محمد خان" ومرحوم"سپهسالار تنکابنی" او را تا صبح به این طرف وآن طرف می کشاندند به همین سبب طولی نکشیدکه کثرت مشغله روز،کمی استراحت شب،افراط در مکیفات ،توقعات زیاد دوستان و آشنایان ازیکسووبیماری وحسا سیت فوق العاده نیزازسوی دیگر مزاجش را منحرف واو را بسوی جنون کشاند بطوری که یک روز صبح که از خواب برخاست حالتی غیر عادی در خود احساس کرد واعضا ی بدنش را در حال فلج یافت بنا بر این بدون اطلاع خواهر وبرادرش پیاده به نیت توسل رهسپار حضرت عبدالعظیم شد.سه روز در حرم وکوچه های اطراف آن سر و پا برهنه می گشت تا او را به تیمارستان بردند،هفت ماه در تیمارستان بستری بود ودر تمام این مدت اعیان شهر، دوستان،خوانندگان ونوازندگان مشهوربه عیادت اومی رفتند. اندک اندک حالش رو به بهبودی گذاشت منتها دکتر،اورا ازنوشیدن مشروبات الکلی،شب زنده داری وکار زیادشدیدا منع کردویادآورشد که اگر این بارحمله جنون تشدید شود درمان پذیر نیست وتا آخر عمر با او خواهد بود.اما رضا به نصایح پزشک وقعی نگذاشت تا این که به سال 1333 در 56 سالگی به بیماری ذات الریه در یکی از بیمارستان های تهران درگذشت ومجاور ظهیرالدوله در امامزاده قاسم شمیران مدفون گردید.

وی شاگردان زیادی داشت که معروفترین آنها مجید وفادار است.رضا محجوبی آثار بسیاری از پیش در آمد وچهار مضراب در مایه های مختلف ساخت که به سبب بی توجهی بیشترآنها از بین رفته است. اما پیش درآمدهای سه گاه،ابوعطا،چهار مضراب دشتی و رنگ چهار گاه او در میان اهل فن معروف و متداول است.ازآثار مکتوبش می توان به تعدادی پیش در آمد وتصنیف در کتاب "18 قطعه پیش درآمد برای ویلن" به کوشش لطف الله مفخم وازآثار اجرا شده او نیزمی توان به "بهارنو رسیده"درآوازابوعطا با صدای ملوک ضرابی،کاشانی وتارمرتضی نی داوود اشاره کرد.

1- تاریخ موسیقی ایران-حسن مشحون-انتشارات صفی علیشاه

2- سرگذشت موسیقی ایران-روح الله خالقی-انتشارات صفی علیشاه

3- مجله رادیو-شماره 17 سال پنجم

مراقب افکارت باش که گفتارت می شود

مراقب گفتارت باش که رفتارت می شود

مراقب رفتارت باش که عادتت می شود

مراقب عادتت باش که شخصییتت می شود

مراقب شخصییتت باش که سرنوشتت می شود